جیره غذایی دام را چگونه به شکل اصولی نگهداری کنیم؟

جیره غذایی دام

هدف نویسنده از گردآوری و ارائه این مقاله، معرفی اصول نگهداری جیره غذایی دام است. با توجه به ارتباط تنگاتنگ سلامت دام با جیره غذایی، توصیه می کنیم که خواندن این مطلب را از دست ندهید.   

جیره غذایی دام   

تغذیه یکی از مهم ترین اصول کار در نگهداری و پرورش دام محسوب می شود. بخش بزرگی از جیره غذایی مورد استفاده با هدف حفظ حیات به دام خورانده می شود. “جیره نگهداری” عنوانی است که به این گونه مواد غذایی، اطلاق می شود. البته جیره غذایی، بخش مازادی هم دارد که با هدف پروار شدن دام و تولید گوشت و شیر، به تغذیه گاو یا گوسفند افزوده می شود. “جیره تولیدی” عنوان این بخش از جیره غذایی است. 

مواد تشکیل دهنده جیره غذایی دام   

علوفه های تر و خشک، بخش اعظمی از جیره غذایی را تشکیل داده اند. باقیمانده محصولات گیاهی در زمین های کشاورزی و یا کارخانجات تبدیلی می تواند در کنار علوفه به دام خورانده شود. اگرچه این مواد از حجم و فیبر کافی برخوردارند؛ اما به دلیل پایین بودن انرژی، به تنهایی قادر به تأمین نیازهای دامی نخواهند بود. به همین دلیل استفاده از مکمل های غذایی در کنار علوفه ضروری به نظر می رسد. کنسانتره بهترین مکمل جیره غذایی است که با داشتن انرژی بالا، تمامی کمبودهای موجود در این زمینه را جبران می کند.

اصول تهیه جیره غذایی گاو و گوسفند

  • دامدار قبل از هرگونه اقدام برای خرید و تهیه جیره غذایی، باید از نیاز دام خود اطلاع داشته باشد. با این کار تغذیه ای مناسب با انرژی و مواد مغذی مورد نیاز گاو و یا گوسفندان تهیه می گردد.   
  • جیره غذایی هضم ساده ای داشته و دستگاه گوارش را دچار اختلال نکند.  
  • قیمت جیره غذایی، مقرون به صرفه و اقتصادی باشد.  
  • جیره غذایی، خوش خوراک باشد.   

اصول نگهداری جیره غذایی دام   

همانطور که پیشتر اشاره شد، علوفه های تر (ذرت) و یا خشک (شبدر و یونجه)، بیشترین سهم در جیره غذایی را به خود اختصاص داده اند. به همین دلیل بسته بندی و نگهداری علوفه ها، مهم ترین اقدام در این راستا محسوب می شود. اصول این کار عبارتند از:  

  • علوفه باید از تابش مستقیم نور خورشید در امان باشد. به همین دلیل آن را بسته بندی کرده و در مکانی مسقف نگهداری می کنند.   
  • علوفه باید در برابر ورود آب باران و رطوبت محافظت شود؛ در غیر اینصورت دچار کپک زدگی و ایجاد بیماری در دام می گردد؛ به همین دلیل آنها را بسته بندی کرده و در مکانی سربسته قرار می دهند. اگر مکانی مناسب برای انبار کردن علوفه ها وجود نداشته باشد، می توان آنها را در فضای باز قرار داد. چینش بسته ها در ارتفاعی بالاتر از سطح زمین و پوشاندن آنها با روکش پلاستیکی و یا برزنتی، از جمله شرایط حفظ علوفه در این وضعیت است.
  • علوفه باید به دقت خشک شود تا رطوبت موجود در آن از حد استاندارد تجاوز نکند. حداکثر رطوبت مورد قبول برای علوفه های خشک، بیست درصد است.  
  • علوفه باید در فصل مناسب برداشت شود. زمانی که ریزش برگ ها در کم ترین حالت خود قرار دارد، بهترین موقعیت برای برداشت علوفه خواهد بود.