دستگاه تولیدمثل گاو از چه بخش هایی تشکیل شده است؟

دستگاه تولیدمثل گاو

تولیدمثل، یکی از مهم ترین بخش های کار دامداری است. این مقاله با هدف تشرح دستگاه تولیدمثل گاو و مراحل این فرآیند اختصاص دارد. تا پایان همراهمان باشید.

تولیدمثل در گاو

تولیدمثل در گاو به دو شیوه جفت گیری و یا تلقیح مصنوعی انجام می شود. دستگاه تولیدمثل گاو بر اساس نوع جنسیت، ساختار متفاوتی دارد. بخش های مختلف این سیستم ها به تفکیک نر یا ماده بودن در ادامه مورد بررسی قرار گرفته است.

دستگاه تولیدمثل گاو ماده

بخشی از سیستم تولیدمثلی گاو ماده در بخش پایینی مقعد (محل خروج مدفوع) قرار گرفته است. مهم ترین اجزای این سیستم در این دام زنده عبارتند از:

واژن

مجرایی است که در زمان جفت گیری گاو نر و ماده منی را به رحم می رساند. در صورتی که تلقیح مصنوعی باشد، تفنگ تلقیح از این طریق وارد بخش های داخلی تر می شود. پهنای این بخش به مرور زمان و با افزایش ماه های آبستنی، بیشتر می شود. این اندازه در ماه های پایانی به 30 سانتی متر میرسد و خروج گوساله را تسهیل می کند.

رحم

محل رشد جنین و رشد آن است. این بخش در ابتدا کوچک است و به مرمر و با بزرگ شدن جنین، دچار افزایش اندازه می شود. بلافاصله بعد از وضع حمل نیز به حالت اولیه خود بازمی گردد. رحم از ریق گردن رحم به واژن مرتب می شود. گردن رحم تنها در زمان فحلی شدن باز می شود و در سایر زمان ها کاملاً بسته است.

تخمدان

تخمدان، بخشی تخم مرغی شکل است که محل نگهداری تخمک و آزادسازی آن است. آزادسازی تخمک ها هر بیست و یک روزی یک بار و زمان فحلی شدن گاو ماده انجام می گیرد. تخمک آزاد شده از طریق لوله رحمی  خود را به فضای رحمی بازمی گرداند. این لوله، رابط بین تخمدان و رحم است. طول لوله رحمی حدوداً بیست سانتی متر و قطر آن نیم سانتی متر است. تخمک راه یافته به فضای رحمی، با اسپرم گاو نر لقاح پیدا کرده و زمینه ساز تشکیل جنین می شود.

فحلی شدن با تحریک گاو ماده از لحاظ جنسی، شش الی سی ساعت به طول می انجامد و در نهایت قدرت جنسی آن به حداکثر خود می رسد. در این دوره، تولید استروژن افزایش چشمگیری می یابد. ترشح این هورمون زمینه ساز رفتارهای خاصی در گاو ماده است . سواری دادن یا زبان دراوردن از جمله شاخص ترین این رفتارها هستند.

دستگاه تولیدمثل گاو نر

 مهم ترن بخش تولید مثل گاو نر، کیسه بیضه است. مکان قرارگیری این کیسه، قسمت خارجی حفره شکمی است. یکی از کاربردهای کیسه بیضه، حفظ دای بیضه و اسپرم های موجود در آن است. مهم ترین وظیفه بیضه، تولید هورمون جنسی تستسترون است. این هورمون جنسی، با ترشح خود موجب افزایش تولید اسپرم می شود. بیضه های بزرگ تر، اسپرم بیشتری را در خود جای می دهند. به همین دلیل گاوهای مسن در مقایسه با گاوهای نر جوان، اسپرم بیشتری تولید می کنند. افزایش اسپرم در دستگاه تولیدمثل گاو نر را از لحاظ جنسی تحریک کرده و به سمت گاو ماده تمایل پیدا می کند.